Historia budowy "Zbiornika Czorsztyńskiego" oraz zapory w Niedzicy


zdjęcia z budowy
 

Historia sięga początku naszego stulecia, a ściślej 1905 roku z którego pochodzą pierwsze materiały dotyczące utworzenia w rejonie Czorsztyna sztucznego zbiornika. Uściślenie tych zamysłów stanowiły plany budowy czterech zbiorników na najgroźniejszych dopływach karpackich górnej Wisły - w Rożnowie i Czorsztynie na Dunajcu, Porąbce na Sole i Mucharzu na Skawie.

 

Fot.1

Zdjęcie z 1928 roku przedstawiające
Dunajec poniżej zamków w Czorsztynie i Niedzicy

 
Jest mało znanym faktem, że plany przedstawione zostały do zaopiniowania w 1919 roku - wybitnemu specjaliście, twórcy szeregu podobnych obiektów w Szwajcarii, późniejszemu ministrowi robót publicznych, a następnie pierwszemu Prezydentowi Rzeczypospolitej - Gabrielowi Narutowiczowi.
Katastrofalna powódź w 1934 roku doprowadziła do podjęcia natychmiastowej decyzji o budowie, jako pierwszego na Dunajcu zbiornika w Rożnowie. Następny miał być zbiornik z zaporą usytuowaną w Niedzicy, dla którego dokumentację przygotowano w latach 1938-1939.

W powojennej historii miała miejsce ewolucja poglądów na kształt inwestycji związana z rosnącą wagą problemów gospodarki wodnej i wymogów ochrony środowiska, jakie musiały być zachowane przy realizacji tak dużej inwestycji w regionie o szczególnych walorach przyrodniczych i kulturowych.

 

Zdjęcia z budowy cz. 1


stary most na Dunajcu

prace na zaporze

dźwigi na tle nieba

wloty wody

 
powrót na górę

 

Główne daty związane z historią budowy zbiornika

1950-64

Studia i projekty koncepcyjne zbiornika obejmujące bardzo różne rozwiązania począwszy od koncepcji zbiornika rzędu 600 mln m3 z zaporą przy Zielonych Skałkach i przerzutem wody do Tylmanowej, gdzie przewidywano kolejny zbiornik aż do koncepcji zastąpienia zbiornika czorsztyńskiego większą liczbą małych zbiorników w jego zlewni. Zakończeniem tego etapu studiów było opracowanie w roku 1963 kompleksowych założeń zagospodarowania całego dorzecza Dunajca, wynikających z porównania wszystkich rozpatrywanych uprzednia rozwiązań oraz dodatkowych studiów i badań. W wyniku tych prac wskazany został do realizacji wariant z zaporą betonową w Niedzicy, o pojemności ograniczonej do ok. 250 mln m3, bez sztolni przerzutowej.

1965-68

Zatwierdzenie założeń w/w wersji zbiornika, zatwierdzenie projektu wstępnego po badaniach uzupełniających i uzgodnieniach.

1970-71

Podział przedsięwzięcia na dwa zadania inwestycyjne: I - zagospodarowanie otoczenia obiektów, II - obiekty podstawowe. Rozpoczęcie realizacji zadania I.

1970-71

Aktualizacja założeń zadania II wynikająca zmiany typu zapory z betonowej na ziemną.

1975

Rozpoczęcie realizacji zadania II.

1986

Rozszerzenie zakresu inwestycji o budowę kanalizacji i oczyszczalni ścieków w zlewni zespołu zbiorników.

1994

Oddanie do użytku zbiornika wyrównawczego Sromowce Wyżne.

1995

Rozpoczęcie piętrzenia zbiornika głównego przy jednoczesnym wykonywaniu górnej części korpusu zapory.

1997

Zakończenie budowy i oddanie całości obiektów do eksploatacji.

 

Zdjęcia z budowy cz. 2


Zdjęcia pochodzą z archiwum ZEW Niedzica S.A.

montaż wirnika

plac budowy

Czorsztyn -zamek

ubijanie rdzenia

dolny zbiornik

 

Elektrownia Wodna w Niedzicy - galeria zdjęć

 

powrót na górę