W roku
2002 mija 5 letni okres eksploatacji tak kontrowersyjnej i niechcianej
inwestycji jaką była budowa zbiornika czorsztyńskiego i sromowieckiego
wraz z budowanym członem energetycznym w przekrój zapór ziemnych w
Niedzicy i Sromowcach Wyżnych. Już w 1904 r. w umysłach twórców
zagospodarowania górnego Dunajca pojawiła się koncepcja energetycznego
wykorzystania potencjału wód. W 1919 profesor Gabriel Narutowicz
zaopiniował na życzenie Ministra Robót Publicznych projekty zbiorników
na karpackich dopływach Wisły w tym na Dunajcu. Decyzje o budowie
zbiorników w Rożnowie i Czorsztynie zapadają w 1934 roku. Roku, który
był świadkiem największej powodzi XX stulecia w tym rejonie. Studia dla
budowy zapory w Niedzicy zostają wznowione po wojnie już w roku 1946. Po
przeprowadzeniu szeregu badań i opracowaniu koncepcji studiów i założeń
przyjęto w roku 1964 Uchwałą Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów
wariant z budową zapory betonowej
W latach 1971- 1972 następuje aktualizacja założeń techniczno –
ekonomicznych dla całości przedsięwzięcia wprowadzając do realizacji
zaporę typu ziemnego. W roku 1975 r. rozpoczęcie budowy obiektów
hydrotechnicznych zespołu zbiorników. W trakcie realizacji w latach 1977 –
1978 wprowadzono zmianę koncepcji uszczelnienia zapory ziemnej w Niedzicy
na centralny rdzeń z gliny zamiast ekranu asfaltowego i dokonano wyboru
turbozespołów odwracalnych typu Deriaza produkcji ĆKD Blansko – dwa
turbozespoły o mocy łącznej 92 MW.
Przegrodzenie koryta Dunajca w Niedzicy i przepuszczenie jego wód przez
sztolnie energetyczno-spustowe nastąpiło w listopadzie 1988 r. W roku 1994
ukończono budowę zbiornika wyrównawczego Sromowce Wyżne i uruchomiono
elektrownie Sromowce wyposażoną w cztery turbozespoły Flyghita produkcji
szwedzkiej o mocy łącznej 2,1 MW.
9 lipca
1997 r. był dla realizowanego przedsięwzięcia historyczna datą oddania do
eksploatacji zespołu zbiorników wodnych Czorsztyn Niedzica Sromowce Wyżne
z jednoczesnym przepuszczeniem przez zaporę fali kulminacyjnej. Już w
momencie oddania do użytku potwierdziła się słuszność decyzji naszych
ojców co do konieczności ujarzmienia górnego Dunajca poprzez budowę
zbiorników retencyjnych. Słuszność która przez cały okres budowy, a
zwłaszcza w latach 80 miała wielu przeciwników, a spektakularne,
nagłaśniane przed społeczeństwem „akcje pseudoekologów” zakłócały proces
budowy.
W dniu
oddania kulminacja fali powodziowej wpływająca do zbiornika
czorsztyńskiego o wielkości 1.400 m3/s została zredukowana do
600 m3/s chroniąc wiele zabudowań i istnień ludzkich w dolinie
Dunajca i Wisły poniżej stopnia w Sromowcach.
Od grudnia
1997 i obecnie eksploatacja jest prowadzona przez powołana do tego celu
jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa pod nazwą „Zespół Zbiorników
Wodnych Czorsztyn Niedzica Sromowce Wyżne”. 5 letni
okres eksploatacji to gospodarka wodna na Dunajcu połączona z produkcją
energii elektrycznej, utrzymanie, obserwację i pomiary budowli
piętrzących, prace modernizacyjne, konserwacje maszyn i urządzeń.
|